PDS: ‘Ik dacht dat ik ermee moest leren leven, maar er bleek meer mogelijk’
Over prikkelbare darm syndroom, de wisselwerking tussen hersenen en darmen en de mogelijkheden van gespecialiseerde hypnotherapie.
‘Mijn buik bepaalde steeds vaker wat ik wel en niet kon doen’
Wie prikkelbare darm syndroom (PDS) heeft, weet hoe ingrijpend de klachten kunnen zijn. Buikpijn, een opgeblazen gevoel, een onvoorspelbare stoelgang en de voortdurende onzekerheid over wat er die dag mogelijk is. Soms gaat het een tijdje beter, maar dan komen de klachten weer terug.
Ook de medische onderzoeken leveren niet altijd een duidelijke verklaring op. Er worden geen ernstige afwijkingen gevonden, maar de klachten blijven bestaan. Voor iemand met PDS kan dat verwarrend en frustrerend zijn.
Het gevoel niet altijd begrepen te worden, komt regelmatig terug in verhalen van mensen met PDS. Soms krijgen zij te horen dat ze ermee moeten leren leven. Dat de aandoening weliswaar vervelend is, maar niet levensbedreigend. Of dat de klachten tussen de oren zitten.
Misschien zijn zulke opmerkingen bedoeld om gerust te stellen. Maar wanneer je dagelijks last hebt van je darmen, geven ze niet noodzakelijk het gevoel dat er nog iets aan de klachten te doen is.
En dat is jammer, want PDS kan het dagelijks leven behoorlijk beperken. Sociale afspraken, uit eten gaan, reizen of gewoon de deur uitgaan kunnen een bron van spanning worden. Niet omdat iemand zich aanstelt, maar omdat het lichaam zich niet altijd laat voorspellen.
De ervaringen die in dit artikel samenkomen, laten zien dat er soms meer mogelijkheden zijn dan mensen aanvankelijk denken.
‘Het zit toch tussen mijn oren?’
Die gedachte roept begrijpelijkerwijs weerstand op. Wie pijn heeft, wil niet horen dat de klachten ingebeeld zijn.
Maar de werking van de hersenen en de darmen is nauw met elkaar verweven. De communicatie verloopt in twee richtingen, via verschillende zenuwbanen, het autonome zenuwstelsel, het eigen zenuwstelsel van de darm en onder meer de nervus vagus. Ook de verwerking van pijnprikkels en de gevoeligheid van de darm spelen een rol.
Bij PDS kan deze wisselwerking anders functioneren. Darmprikkels kunnen sterker worden ervaren, de verwerking van signalen kan veranderen en de darm kan anders reageren op prikkels die normaal gesproken weinig klachten veroorzaken.
Dat betekent niet dat de klachten ingebeeld zijn. Het betekent dat de lichamelijke klachten mede samenhangen met de manier waarop het zenuwstelsel signalen uit de darm verwerkt en de darm aanstuurt.
Het is een voorbeeld van hoe nauw lichaam en hersenen met elkaar verbonden zijn. De klachten zijn lichamelijk voelbaar en verdienen een serieuze benadering, ook wanneer er geen structurele afwijking op een onderzoek te zien is.
Kan hypnotherapie werkelijk helpen bij PDS?
Toen ik mij als therapeut voor het eerst verdiepte in gespecialiseerde hypnotherapie voor PDS, was ik eerlijk gezegd kritisch. Ik had een biomedische achtergrond en wilde eerst zien of deze behandelvorm haar beloftes in de praktijk kon waarmaken.
Ik volgde een specifieke opleiding voor de behandeling van PDS bij de Nederlandse Academie voor Psychotherapie. Daar leerde ik hoe hypnotherapie kan worden ingezet om de wisselwerking tussen hersenen en darmen te beïnvloeden.
Het gaat daarbij niet om het wegdrukken van klachten, het bedenken dat er niets aan de hand is of het zoeken naar een verborgen psychische oorzaak. De behandeling richt zich onder meer op ontspanning, aandacht, de verwerking van darmsignalen en het beïnvloeden van reacties die bij PDS een rol kunnen spelen.
Voor darmgerichte hypnotherapie bestaat wetenschappelijke onderbouwing. Onderzoek laat zien dat deze gespecialiseerde behandeling bij een deel van de mensen met PDS tot een betekenisvolle vermindering van klachten kan leiden. De resultaten verschillen per persoon; volledige klachtenvrijheid kan niet worden gegarandeerd.
Dat maakt de behandeling niet minder interessant. Integendeel: het biedt mensen die al veel hebben geprobeerd een aanvullende mogelijkheid om hun klachten aan te pakken.
Wat ik in mijn eigen praktijk heb ervaren
Dr. Fons de Vries, Praktijk Mental Balance:
‘Toen ik destijds aan de gespecialiseerde PDS-opleiding begon, dacht ik eerlijk gezegd: het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Ik wilde het eerst zelf zien en ervaren voordat ik er een oordeel over vormde.
In de jaren daarna ben ik verrast door wat ik in mijn praktijk heb gezien. Ik heb inmiddels veel mensen met PDS behandeld en kan terugkijken op jarenlange ervaring met deze specifieke vorm van hypnotherapie.
Ik zie hoeveel verschil het kan maken wanneer mensen merken dat hun klachten niet alleen serieus worden genomen, maar dat er ook daadwerkelijk mogelijkheden zijn om er iets aan te doen.
Dat betekent niet dat iedereen op dezelfde manier reageert of dat iedere cliënt volledig klachtenvrij wordt. Maar mijn ervaringen hebben mijn aanvankelijke scepsis wel veranderd. Ik had vooraf niet verwacht dat ik zoveel mensen met PDS op deze manier adequaat zou kunnen helpen.
Voor mij is het belangrijk dat deze behandeling niet wordt aangeboden op basis van mooie beloften, maar vanuit een gespecialiseerde opleiding, kennis van de onderliggende biomedische processen en jarenlange behandelervaring.’
Meer dan leren leven met de klachten
De medische benadering van PDS is in ontwikkeling. Er is steeds meer aandacht voor de complexe wisselwerking tussen hersenen en darmen en voor behandelvormen die daarop aangrijpen.
Gespecialiseerde hypnotherapie is geen wondermiddel en vervangt niet de medische beoordeling die bij darmklachten nodig kan zijn. Het is wel een serieuze behandeloptie die voor een groot deel van de mensen met PDS verlichting kan bieden.
Bij Praktijk Mental Balance in Amersfoort wordt deze gespecialiseerde behandeling aangeboden door een hypnotherapeut met een uitgebreide biomedische achtergrond en een specifieke opleiding op het gebied van PDS.
Wie al jarenlang klachten heeft, kan het gevoel krijgen dat er weinig meer mogelijk is. Toch hoeft de conclusie niet te zijn dat men er uitsluitend mee moet leren leven.
Herkent u zich in deze ervaringen? Lees dan meer over gespecialiseerde PDS-therapie bij Praktijk Mental Balance en ontdek welke mogelijkheden er zijn of maak een afspraak.
Dr. Fons de Vries
PDS-therapeut
24 oktober 2026